پسوریازیس (۲) 2

هنوز درمان قطعی برای پسوریازیس کشف نشده است. تحقیقات برای درمان پسوریازیس همچنان ادامه دارد. در این مقاله رایج ترین روش های درمانی را که تا کنون شناخته شده اند، توضیح داده خواهد شد. به یاد داشته باشید که روش درمان برای هر فردی متفاوت است. برای پیدا کردن روش مناسب درمان، پزشک متخصص باید نوع پسوریازیس و شدت آن را تشخیص دهد.

درمان پسوریازیس به صورت موضعی

نوردرمانی/  درمان با نور خورشید

این قضیه می تواند مغایر با نگرانی معمول ما یعنی بدون محافظت در معرض نور خورشید قرار گرفتن، باشد. اما در معرض نور خورشید قرار گرفتن در دوره های طولانی به طور چشمگیری می تواند باعث بهبود و حتی درمان پسوریازیس شود. در حقیقت ۶۰% از افرادی که از این نوع درمان استفاده می کنند برای مدتی تسکین پیدا می کنند. نور UV که از نور خورشید به دست می آید باعث سرکوب پاسخ ایمنی سلول های پوستی می شود در نتیجه این نوع التهاب را کاهش می دهد و تولید بیش از حد سلول های پوستی که باعث پوسته پوسته شدن می شدند را کندتر می کند. به صورت روزانه در معرض نور خورشید قرار گرفتن در حدی که پوست نسوزد در بسیاری از افراد باعث بهبود پسوریازیس می شود. بنابراین نور خورشید می تواند شروع درمان پسوریازیس باشد. البته این نوع درمان که راحت و ارزان است اشکالاتی نیز دارد؛ نظیر چین و چروک پوست و از آن بدتر خطر بروز سرطان پوست و سایر مشکلات سلامتی به دلیل تضعیف سیستم ایمنی. طیف وسیعی از درمان های پسوریازیس در زیر آمده است. توجه فرمایید که ذکر نوردرمانی در ابتدا دلیلی بر توصیه ی ما به درمان با این روش نمی باشد.

درمان به کمک لامپ های UVB

وقتی نور خورشید در دسترس نیست، جایگزین آن استفاده از نور UVB تحت نظر پزشک است. در اکثر مواقع نور UVB زمانی استفاده می شود که درمان های موضعی با شکست مواجه شده باشند و یا اینکه به صورت ترکیبی با درمان های موضعی استفاده می شود. تحقیقات نشان داده است که نور UVB بسیار ایمن تر است؛ زیرا UVA ندارد و تماس با نور UVB تحت کنترل انجام می شود. نور خورشید هر دو طیف UVA و UVB را دارد و معتقدند که UVA بسیار خطرناک تر از UVB است. مطالعات نشان داده اند که UVA دلیل اصلی سرطان و پیری پوست است. درمان با لامپ UVB یکی از مؤثرترین و مقرون به صرفه ترین راه های درمان پسوریازیس های متوسط تا شدید است. این نوع درمان در دو سوم بیماران مفید بوده است.

درمان به کمک لیزرهای ساطع کننده ی UVB

یک درمان نسبتاً جدید برای پسوریازیس استفاده از لیزری است که طیف باریکی از UVB از خود ساطع می کند. این روش ضایعات را سریعتر از روش نور خورشید و لامپ UVB درمان می کند. ۷۰% افرادی که ۱۰ جلسه تحت درمان با این روش قرار می گیرند اغلب از ضایعات پسوریازیس راحت می شوند. این لیزرها با روشی مشابه با روش لامپ UVB که در بالا توضیح داده شد استفاده می شود و به کمک آن نور را روی ضایعات قرار می دهیم. تابیدن نور باعث شروع مرگ T-cell ها می شود و دیگر پیامی مبنی بر تولید سریع سلول داده نمی شود. بهترین نوع لیزر برای پسوریازیس لیزر رادیواکتیو ۳۸۰ نانومتر است.

درمان به کمک لیزرهای Pulsed dye

این نوع لیزرها تاریخچه ی درمانی خوبی داشته اند به گونه ای که لیزر با طول موج ۵۸۵ نانومتر رایج ترین نوع استفاده شده بوده است. نوری که با این دستگاه ساطع می شود عروق خونی که در ایجاد ضایعات نقش دارند را مورد هدف قرار می دهند. ولی همه ی ضایعات به این روش جواب نمی دهند. برای مثال ممکن است شما در ناحیه بازو و زانو نتیجه عالی بگیرید ولی تأثیر ناچیزی روی ضایعات صورت داشته باشد. این نا هماهنگی به دلیل الگوی خونی متأثر شده از هر ضایعه است. به طور کلی ضایعات بزرگتر و قرمز تر کمتر به آن پاسخ می دهند.

قطران زغال سنگ (کل تار)

درمان پسوریازیس با قطران زغال سنگ(کل تار) یک روش قدیمی است که امروزه زیاد از آن استفاده نمی شود. کل تار یک داروی موضعی است که فرم شامپو و صابون آن در داروخانه ها یافت می شود. کل تار موادی را که در پوست باعث تحریک ساخت سلول می شوند، مهار می کند. بنابراین شدت پسوریازیس و ظاهر آن را بهتر می کند. کل تار را می توان با نور خورشید و یا با سایر داروهای پسوریازیس مانند استروئیدهای موضعی استفاده کرد. اما استفاده از آن می تواند پوست را به نور UV حساس تر کند و شدیدا توصیه می شود که مراقب سوختگی پوست با نور UV باشید. عارضه ی دیگر کل تار سوزشی است که می تواند ایجاد کند. بوی آن و ایجاد لکه روی لباس ها را هم به عوارض جانبی آن اضافه کنید.

آنترالین یا دیترانول

مانند کل تار، آنترالین که اغلب دیترانول نامیده می شود، داروی موضعی است که سال ها برای درمان پسوریازیس استفاده می شده است. این دارو بیشتر برای بیماری پسوریازیس ملایم تا متوسط به کار برده می شود. هر چند مکانیسم عمل آنترالین مشخص نیست، به نظر می رسد تولید سلول ها را مهار می کند و می تواند در درمان پسوریازیس بسیار مؤثر باشد. این دارو اغلب به صورت ترکیبی با سایر روش های درمانی استفاده می شود. آنترالین تعداد کمی عارضه ی جانبی جدی دارد ولی می تواند باعث سوزش شدید و یا ایجاد سوختگی در مناطق اطراف ضایعات پسوریازیس شود. هم چنین آنترالین به هر چیزی که با آن تماس داشته باشد، می چسبد. بعلاوه نمی توان از آن روی ضایعات ملتهب استفاده نمود و نباید روی صورت استفاده شود. راه های مختلفی برای استفاده از آن وجود دارد ولی عوارض جانبی منفی آن و زمان بر بودن و زحمت زیاد این روش ها استفاده از آن را محدود کرده است. دیترانول با نسخه پزشک و توسط دکتر داروساز در داروخانه آماده می شود.

آنالوگ های ویتامین دی

 مطالعات متعددی نشان می دهند که ضایعات پسوریازیس با استفاده از کلسیپوتریول (با نام تجاری دایونکس و پسوریامنت) بهبود چشم گیری داشته اند. توجه کنید که کلسیپو تریول با ویتامین دی که در مکمل های ویتامینی و یا با ویتامین دی که به شیر و مواد غذایی اضافه می شود فرق دارد. کلسیپوتریول به عنوان اولین یا دومین روش درمانی برای پسوریازیس شدید به کار می رود.

کورتیکو استروئید موضعی

 هیدرو کورتیزون به عنوان اولین خط درمان پسوریازیس مورد استفاده قرار گرفته است و در فرم های مختلفی همچون کرم و پماد وجود دارد. هیدروکورتیزون خارش و التهاب را کاهش می دهد و تکثیر سلول های پوست را به طور بالقوه ای کم می کند. توجه کنید که هر چه کورتیکو استروئیدها (کورتون ها) قوی تر باشند خطر عوارض جانبی آن ها  (خشکی، آکنه و نازکی پوست، گشادی رگ های خونی و از دست دادن رنگ پوست) نیز بیشتر می شود. کورتون های  موضعی ضعیف تر برای پسوریازیس ضعیف تا متوسط مورد استفاده قرار می گیرند و نوع قوی آن در فرم های شدید پسوریازیس مورد استفاده قرار می گیرد.

رتینوئید موضعی

 نسخه های رتینوئید مثل آداپالن در ترکیب با دیگر روش های درمانی پسوریازیس تاثیر مثبتی داشته اند.

سالیسیلیک اسید

 سالیسیلیک اسید که یک بتا هیدروکسی اسید (BHA) است، در غلظت های ۱٫۸% تا ۳% به منظور لایه بردار و ضد جوش استفاده می شود. اما برای درمان پسوریازیس غلظت ۶% آن مورد نیاز است که باید توسط پزشک تجویز شود. لایه بردار BHA موجب نرمی پوست و از بین بردن لایه های پوسته پوسته می شود. سالیسیلیک اسید با درصد بالا نیز توسط پزشک تجویز شده و در دادروخانه توسط داروساز آماده می شود.

درمان سیستمیک

درمان سیستمیک در واقع درمان به صورت تزریقی و خوراکی است که در موارد شدید پسوریازیس به کار می رود.

متوترکسات

 متوترکسات داروی تضعیف کننده ایمنی است که تولید بیش از حد سلول های سیستم ایمنی را کنترل می کند. عوارض مصرف متوترکسات عملکرد غیر طبیعی کبد، تهوع و ناراحتی معده است. خطرناک ترین عوارض مصرف این دارو آسیب به کبد و سرکوب فعالیت مغز استخوان است. این دارو برای زنان باردار و یا کسانی که قصد باردار شدن دارند، منع مصرف دارد.

سیکلوسپورین ( با نام تجاری نئورال)

داروی مهار کننده ی سیستم ایمنی است. این دارو باعث کاهش التهاب در پوست می شود و با مسدود کردن عوامل ایمنی (لنفوسیت سلول T) تکثیر سلولی را کاهش می دهد. این دارو به مدت یک سال برای درمان پسوریازیس قرار گرفت. اما به دلیل عوارض جانبی این دارو از جمله التهاب لثه، درد مفاصل، نقرس،  افزایش فشار خون، لرزش و مشکلات کلیوی و همچنین سرطان زا( carcinogen) بودن دارو موجب شد  اغلب پزشکان از تجویز این دارو برای پسوریازیس صرف نظر کنند.

آسیترتین (با نام تجاری نئوتیگازون) و ایزوترتینوئین

رتینوئید های خوراکی هستند. آسیترتین و ایزوترتینوئین شبیه به هم هستند. آسیترتین برای درمان پسوریازیس و ایزوترتینوئین برای درمان آکنه به کار می رود. مصرف این داروها برای زنان باردار ممنوع است زیرا موجب ایجاد نقص در جنین می شود.

درمان های بیولوژیک

درمان بیولوژیک دسته بندی جدیدی برای پسوریازیس است. بر اساس بنیاد ملی پسوریازیس، درمان بیولوژیک با درمان سیستمیک متفاوت است. در درمان بیولوژیک به جای کل سیستم ایمنی، ناحیه خاصی از سیستم ایمنی مورد هدف قرار می گیرد. در درمان بیولوژیک یا فعالیت سلول های T مهار می شود یا پروتئین خاصی در سیستم ایمنی مهار می شود. رایج ترین دارو های بیولوژیک برای درمان پسوریازیس عبارتند از:

اتانرسپت ( با نام تجاری انبرل)

 این دارو در ترکیب با دیگر روش های درمانی بسیار موثر است.

فلورویوراسیل (۵-fu)

 در درمان پسوریازیس ناخن می تواند موثر باشد.

اینفلکسی ماب ( نام تجاری رمیکید)

 این دارو برای بعضی از انواع پسوریازیس استفاده می شود و بعد از دو هفته مصرف نتیجه خوبی در پی خواهد داشت.

درمان پسوریازیس به صورت ترکیبی

PUVA

رایج ترین درمان ترکیبی برای پسوریازیس است. مصرف پسورالن به صورت خوراکی یا موضعی و قرار گرفتن در معرض نور UVAبا طول موج ۳۲۰ تا۴۰۰ نانومتر است. این ترکیب مانع از تولید سلول های پوستی ناسالم می شود. اما این روش خطر ابتلا به  نوعی سرطان پوست را افزایش می دهد. این روش درمان برای پسوریازیس شدید و آن هم زمانی که دیگر روش های درمانی موفقیت آمیز نبوده اند به کار می رود.

هر کدام از روش های بالا اغلب در ترکیب با یکدیگر برای نتایج بهتر مورد استفاده قرار می گیرند. تعیین روش درمانی با تشخیص پزشک است. درمان موفقیت آمیز نیاز به صبر و نگاه واقع بینانه به بیماری دارد. برای آگاهی از عوارض جانبی روش های گوناگونی که برای درمان به کار برده می شود با پزشک خود صحبت کنید.

2 Comments

  1. خیلی عالی بود،بصورت جامع وخلاصه اصل مطلب رو بیان کردید،متشکرم..

    1. من چندسال به این بیماری مبتلام..تقریبا۵۰درصد روشهایی ک گفتین رو امتحان کردم برای کنترل سوریاسیس.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این وب سایت در دست آماده سازی و اخذ مجوزهای لازم برای فروش محصولات می باشد. رد کردن