ماشین حساب خطر

محققان ماشین حسابی را ارائه داده اند که به وسیله ی آن خطر بیماری های قلبی عروقی و همچنین مرگ بیماران دیابت نوع ۲ و چاقی را  (چه عمل باریاتریک انجام داده باشند چه نه) در طی ۱۰ سال آینده پیش بینی می کنند.

ماشین حساب خطر در وب سایت کلینیک کلاولند در دسترس است و به زودی به صورت اپلیکیشن  (BariatricCalc)در اختیار همگان قرار خواهد گرفت. دکتر امینیان جراح باریاتریک در این خصوص توضیح داده اند که این ماشین حساب  به ورودی ۲۶ متغیر بیمار نیاز دارد و نتیجه را بر اساس اینکه افراد جراحی متابولیک داشته اند یا خیر مشخص می کند.

حالا دو گروه داریم با ارقام و نتایج متفاوت که شما بر اساس آن ها می توانید تصمیم بگیرید کدام راه را بروید. پیش بینی ها نشان می دهد که کاهش وزن، بهبود دیابت، بهبود فشار خون، کلسترول و عوامل خطر بیماری های قلبی عروقی که در عمل های متابولیک دیده می شوند نقش بسیار مهمی در کاهش حملات قلبی، سکته مغزی، نارسایی قلبی، نارسایی کلیه و مرگ و میر دارند. همچنین این دستگاه بروز عوارض جراحی احتمالی را برای این بیماران پیش بینی می کند.

دکتر امینیان می گویند که این ماشین حساب یک نگاه اجمالی نیز به آینده بیماران دیابتی و چاقی دارد و تاثیر مراقبت های پزشکی معمول و جراحی متابولیک که هر دو عوارض جانبی و خطر مرگ برای این بیماران دارند را در مقایسه با هم نشان می دهد. وی افزود این امر موجب می شود تا پزشکان برای درمان بیماران بهتر تصمیم بگیرند و روش های درمانی بهتری را اتخاذ کنند و امیدواریم موجب بهبود و بهتر شدن وضعیت بیماران در آینده شود.

دکتر وبان جراح باریاتریک  به اهمیت این ماشین حساب اشاره کردند و افزودند در روش های جراحی این گونه داده ها را جمع آوری می کنند در صورتی که این گونه اطلاعات و دانش پزشکی در مراقبت های اولیه پزشکان  و یا درمان های دارویی که متخصصین غدد برای کاهش وزن انجام می دهند بدست نمی آید. در میشیگان دستگاه ماشین حساب خطر مشابهی داریم که هم خطر نتایج کاهش وزن و هم عوارض جانبی آن را بررسی می کند که یک روش خاصی برای جراحی های پای پس و اسلیو معده است.

پزشکان می توانند از ماشین حساب خطر برای همه ی بیمارانشان استفاده کنند. در این روش به بیمار گفته می شود که بر اساس افرادی که بیماری شبیه به شما داشته اند، عمل های جراحی  انجام شده در این زمینه را مقایسه می کنیم و از عوارض جانبی احتمالی و کاهش وزن مطلع می شویم.

تعداد کمی از بیماران واجد شرایط، جراحی متابولیک انجام می دهند

دکتر امینیان می گویند با وجود مزایای گزارش شده از جراحی متابولیک تنها ۱ درصد از افراد واجد شرایط حاضر به انجام عمل جراحی شده اند و این احتمالا به دلیل عدم آگاهی از نتایج بدست آمده در این زمینه است.

برای حل این مشکل دکتر امینیان و تیم محققشان دستگاه ماشین حساب خطر را برای بیماران دیابتی نوع ۲ و چاقی تهیه کرده اند. آن ها ابتدا ۲۸۸،۶۹۲ بیمار دیابت نوع ۲ را که در کلینیک کلاولند تحت درمان بودند شناسایی کردند. از این تعداد ۲۲۸۷ بیمار چاقی را که تحت عمل جراحی باریاتریک قرار گرفته بودند (هر بیمار را با ۵ بیمار مشابه که عمل جراحی نداشته اند) مورد بررسی قرار دادند و در مجموع ۱۱۴۳۵ نفر را زیر نظر گرفتند.

ماشین حساب خطر حاصل نتیجه ی این تحقیق است. در گروه بیمارانی که عمل های جراحی دریافت کرده بودند ۶۳% عمل جراحی بای پس معده، ۳۲% عمل اسلیو گاسترکتومی و ۵% حلقه معده داشتند. سپس این تیم ۲۶ عامل خطر از جمله خطر مرگ را در این گروه از بیماران مورد بررسی قرار دادند. برای نتایج دقیق تر از یادگیری ماشین  و روش های قدیمی آماری نیز در بررسی بیماران استفاده کردند و همه این موارد با ماشین حساب خطر کامل شدند.

بنابراین ماشین حساب خطر به این موارد نیاز دارد:

جمعیت شناسی: سن، جنسیت، شاخص توده بدنی و وضعیت سیگار کشیدن

تاریخچه پزشکی: فشارخون بالا، بیماری انسداد مزمن ریوی، نارسایی قلبی، بیماری عروق کرونر، بیماری عروق مغزی، نروپاتی دیابتی، بیماری شریانی محیطی، نفروپاتی (بیماری کلیوی دیابتی) و دیالیز

داده های آزمایشگاهی و بالینی: A1c (٪) ، فشار خون سیستولیک و دیاستولیک (میلی متر جیوه) ، کراتینین (میلی گرم در دسی لیتر)، تری گلیسیرید (mg / dL).

داروهای فعلی: انسولین ، سایر داروهای دیابت (غیر انسولین) ، داروهای کاهش دهنده چربی، مهارکننده های آنزیم تبدیل کننده آنژیوتانسین یا مسدود کننده های گیرنده آنژیوتانسین، سایر داروهای ضد فشار خون آسپرین و وارفارین.

اطلاعات شخصی و مبتنی بر شواهد برای بیماران

برای نشان دادن چگونگی عملکرد ماشین حساب دکتر امینیان داده های یک بیمار فرضی را در ماشین حساب آنلاین وارد کرد. نتیجه نشان می داد که اگر بیمار مسیر درمان خود را به مدت طولانی ادامه دهد در طی ۱۰ سال آینده خطر مرگ آن ۶/۶ % است، اما اگر همان بیمار تحت عمل جراحی متابولیک قرار بگیرد خطر مرگ آن به ۳٫۷% کاهش پیدا خواهد کرد.

این مطالعه محدودیت های نیز داشت از جمله خطاهای کد گذاری بالقوه و کمبود اطلاعات برای متغیر های مربوطه (مانند مدت ابتلا به دیابت و سابقه خانوادگی بیماری عروق کرونر). محققان همچنین نتایج پس از عمل های جراحی گوناگون باریاتریک را بررسی نکردند بنابراین این مدل در نمونه های خارجی چندان معتبر نبود.

همچنین کمتر از ۱۰ % بیماران گروه دوم که گروه بیماران بدون جراحی بودند در مطالعه موردی – شاهدی که برای تخمین ریسک انتخاب شده بودند، آگونیست های GLP-1 یا مهارکننده SGLT2  (محافظت کننده قلبی) دریافت می کرده اند. بنابراین اگر پزشکان با بیمارانی مواجه می شدند که برای درمان دیابت نوع ۲ از این داروها استفاده می کرده اند احتمال دارد که ماشین حساب خطر، خطر بیماری های قلبی عروقی را برای آن ها بالا براورد کند.

دکتر امینیان می گویند اما واقعیت این است که این داروها به دلیل قیمت بسیار بالایی که دارند در دسترس همگان نیستند. با وجود همه ی این محدودیت ها نمره خطر بدست آمده می تواند  اطلاعات شخصی مبتنی بر شواهد را برای بیماران دیابتی نوع ۲ و چاقی فراهم کند.

محققان تصمیم دارند تا در یک آزمایش کنترل شده به صورت تصادفی ماشین حساب خطر را مورد آزمایش قرار دهند تا ببینند آیا استفاده از آن درک و تصمیم بیماران را در مورد جراحی تغییر می دهد یا خیر.