اخبار و مقاله های سلامت, بهداشت

هر آنچه که درباره ی هپاتیت ب باید بدانید

هر آنچه که درباره ی هپاتیت ب باید بدانید

هپاتیت ب یک بیماری عفونی کبدی است که عامل آن ویروس هپاتیت ب (HBV) است. هپاتیت ب ممکن است حاد باشد و بدون درمان برطرف شود. با این وجود، بعضی انواع این بیماری ممکن است مزمن باشند و منجر به سیروز یا سرطان کبد شوند. هپاتیت یک مشکل سلامتی جدی در تمام جهان به شمار می رود. در سال ۲۰۱۵ میلادی، بیماری های کبدی مرتبط با هپاتیت به طور تقریبی مسئول ۸۸۷ هزار مرگ در سراسر دنیا بودند. به تخمین مرکز کنترل و پیشگیری بیماری (CDC) در سال ۲۰۱۶، ۸۶۲ هزار نفر در آمریکا با عفونت مزمن هپاتیت زندگی میکنند. در بیشتر بزرگسالان هپاتیت یک بیماری کوتاه مدت است که باعث مشکلات و آسیب های دائمی نمی شود. ولی ۲ -۶ % بزرگسال مبتلا به هپاتیت دچار عفونت مزمن میشوند که خود ممکن است به طور بالقوه منجر به سرطان کبد شود. نزدیک به ۹۰% نوزادان آلوده به ویروس هپاتیت در آینده دچار عفونت مزمن خواهند شد. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره ی بیماری هپاتیت (نحوه ی انتقال، علائم اولیه، درمان و …) در ادامه ی این مقاله با ما همراه باشید.

هپاتیت ب چیست؟

هپاتیت ممکن است منجر به عفونت و التهاب کبد شود. این امکان وجود دارد که شخص مبتلا به هپاتیت بدون اینکه خود بداند، این ویروس را داشته و به دیگران انتقال دهد. در بعضی موارد این بیماری هیچ علائمی از خود نشان نمی  دهد. در برخی موارد دیگر تنها عفونت اولیه وجود دارد که بعدا برطرف می شود. در بعضی افراد هم بیماری مضمن می شود. در این حالت، ویروس به طور مکرر و در طول زمان بدون هیچ نشانه ایی به کبد حمله کرده و آسیب های برگشت ناپذیری به آن وارد می کند. بر اساس آمار مرکز کنترل و پیشگیری بیماری در آمریکا (CDC)، ۳,۴۰۷ نفر در سال ۲۰۱۷، به بیماری هپاتیت آلوده بودند؛ که البته با توجه به اینکه بسیاری افراد به این مرکز گزارش نشده بودند، به نظر می رسد که آمار واقعی افراد مبتلا به هپاتیت حاد چیزی نزدیک به ۲۲,۱۰۰ نفر باشد.

علائم و نشانه ها

بدلیل آن که امکان انتقال بیماری از مادر به نوزاد در حین زایمان وجود دارد، بسیاری از عفونتهای هپاتیت در دوران نوزادی یا کودکی بوجود می آید. البته بدلیل آن که این بیماری علائم واضح اندکی دارد، به ندرت پیش می آید که پزشکان هپاتیت را در دوران کودکی تشخیص دهند.

علائم بیماری هپاتیت جدید ممکن است در کودکان زیر ۵ سال یا در بزرگسالان با سیستم ایمنی ضعیف به وضوح خود را نشان دهد. ۳۰ – ۵۰% اشخاص بین ۵ سال و بالاتر، علائم و نشانه های اولیه را از خود بروز می دهند. علائم بیماری حاد تقریبا حدود ۶۰ تا ۱۵۰ روز بعد از قرار گرفتن در معرض ویروس ظاهر می شوند و ممکن است بین چند هفته تا شش ماه به طول بیانجامد. شخصی که به بیماری هپاتیت مزمن مبتلا است ممکن است دردهای دوره ایی و مداوم شکمی، خستگی دائم و دردهای مفصلی را تجربه کند.

علائم اولیه

در صورتی که هپاتیت علائم اولیه داشته باشد، این نشانه ها شامل موارد زیر می باشند:

  • تب
  • درد مفاصل
  • خستگی
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • از دست دادن اشتها
  • درد شکمی
  • ادرار تیره رنگ
  • مدفوع دارای رنگ خاک رس
  • یرقان یا زرد شدن پوست و سفیدی چشمان

روش های انتقال

هپاتیت ب یک بیماری واگیر دار است. ویروس این بیماری از طریق خون، منی یا هر مایع دیگر از بدن شخص آلوده می تواند به بدن شخص سالم وارد شود.

به طور جزئی تر، عفونت ممکن است در نتیجه ی هریک از موارد زیر رخ دهد:

  • هنگام زایمان از مادر به نوزاد وقتی مادر هپاتیت داشته باشد
  • حین مقاربت جنسی
  • در نتیجه ی استفاده ی مجدد از سوزن، سرنگ یا دیگر وسائل تزریق دارو
  • در نتیجه ی تتو وقتی موارد ایمنی و بهداشتی لحاظ نشود
  • در صورت به اشتراک گذاری وسایل بهداشت شخصی من جمله تیغ و مسواک
  • کارکنان مراکز خدمات بهداشتی و درمانی ممکن است در صورت انجام هرگونه عمل غیربهداشتی و غیرایمن مثل استفاده ی مجدد از تجهیزات پزشکی، عدم استفاده از وسائل حفاظت شخصی یا معدوم سازی نادرست وسائل نیز، در خطر ابتلا به هپاتیت قرار بگیرند.

هپاتیت ب نمیتواند به طرق زیر انتقال یابد:

  • غذا یا آب
  • اشتراک گذاری وسائل غذا خوری
  • شیردهی
  • بغل کردن
  • بوس کردن
  • گرفتن دست
  • سرفه
  • عطسه
  • نیش حشرات

این ویروس می تواند تا حداقل ۷ روز بیرون از بدن میزبان زنده بماند و در این زمان، هنوز هم می تواند در صورت ورود به بدن شخصی که در مقابل بیماری واکسینه نشده است، باعث ایجاد آلودگی و مریضی شود.

آیا هپاتیت قابل درمان است؟

در حال حاضر هیچ درمانی برای هپاتیت ب وجود ندارد ولی زدن واکسن میتواند از عفونت اولیه جلوگیری کند. داروهای ضد ویروسی میتواند عفونت های مزمن را درمان کند. در صورتی که هپاتیت مزمن موجب آسیبهای دائمی شود، انجام پیوند کبد می تواند شرایط را بهبود بخشد. با این حال، زدن واکسن و مصرف داروهای ضد ویروسی به معنی آن است که افراد کمتری نیاز به عمل پیوند کبد خواهند داشت.

درمان

هیچ درمان، علاج، یا دارویی برای بیماری هپاتیت حاد وجود ندارد. مراقبت های حمایتی بستگی به علائم بیماری دارند.

درمان در موارد مشکوک به آلودگی

هر شخصی که قبلا به طور احتمالی در معرض هپاتیت قرار گرفته است می تواند تحت پروتکل های “پیشگیری پس از در معرض قرار گرفتن” (PEP) قرار بگیرد.  این پروتکل ها شامل واکسیناسیون (HBV) و ایونوگلوبین هپاتیت ب (HBIG) می باشد. کارکنان مراکز خدمات بهداشتی و درمانی این پروتکل را بعد از اینکه فرد درمعرض ویروس قرار میگیرد و پیش از حاد شدن بیماری ارائه می دهند. این پروتکل عفونتی را که قبلا گسترش پیدا کرده است را درمان نمی کند بلکه تنها موجب کاهش عفونت می شود. برای آشنایی با واکسن هپاتیت ب این مقاله را مطالعه کنید.

درمان هپاتیت مزمن

داروهای ضد ویروس برای هپاتیت مزمن موجود می باشند. البته این داروها درمانی برای هپاتیت مزمن نیستند، ولی میتوانند از گسترش ویروس و ایجاد بیماری های کبدی پیشرفته جلوگیری کنند. شخصی که به هپاتیت مزمن مبتلا شده است ممکن است به سرعت و بدون هشدار به سیروز یا سرطان کبد دچار شود. در صورتی که فرد مبتلا، دسترسی به درمان یا امکانات مناسب نداشته باشد، سرطان کبد می تواند در عرض تنها چندماه پس از تشخیص به مرگ بیانجامد. افراد مبتلا به عفونت مزمن HBV هر ۶ تا ۱۲ ماه یکبار باید تحت ارزشیابی پزشکی و سونوگرافی کبد قرار بگیرند. این ارزیابی پزشکان را در تشخیص وضعیت آسیب به کبد و وخیم تر شدن بیماری کمک میکند.

دلایل بیماری

دلیل بیماری هپاتیت عفونت بدن در اثر ویروس هپاتیت ب است. ویروس هپاتیت در خون یا مایعات بدن وجود دارد. هپاتیت از طریق مایع منی، ترشحات واژن و خون قابل انتقال است. هپاتیت همچنین میتواند حین زایمان از مادر به نوزاد انتقال یابد. استفاده ی دوباره از سوزن های قبلا مصرف شده و روابط جنسی بدون محافظت هر دو میتوانند خطر ابتلا به این بیماری افزایش دهند. سفر به بخش هایی از جهان که بیماری در آنها رایج تر هست هم احتمال ابتلا به بیماری را بالا میبرد. یک فرد می تواند بیماری را بدون آگاهی از وجود آن گسترش دهد، زیرا هپاتیت ممکن است هیچ علائمی نداشته باشد.

تشخیص

آزمایش غربالگری برای افراد با ریسک بالای ابتلا به هپاتیت یا دارای مشکلات ناشی از عدم تشخیص به موقع ، امکان پذیر می باشد. در صورتی که شخص به ویروس هپاتیت مبتلا باشد، ممکن است پزشکان، کبد آنها را برای بررسی صدمات وارد شده مورد ارزیابی قرار دهند.

تست هپاتیت ب

آزمایش خون می تواند به پزشکان در تشخیص بیماری حاد و مزمن HBV کمک کند. در صورتی که آزمایش وجود ویروس هپاتیت را تائید کند، دیگر آزمایشات خون ممکن است به درخواست پزشک انجام شوند:

  • آیا بیماری در مرحله ی حاد یا مزمن است
  • آیا کبد شخص مبتلا در خطر آسیب است
  • آیا شروع درمان ضروری است

برای اشخاص مبتلا به هپاتیت مزمن، پزشکان تستهای معمول را پیشنهاد خواهند کرد. وقتی بیماری به مرحله ی مزمن می رسد، با گذشت زمان تغییر می کند.

تفاوت هپاتیت ب و هپاتیت ث

هپاتیت انواع مختلفی دارد. هپاتیت ب و هپاتیت ث (HCV) هر دو نمونه ی حاد و مزمن دارند.

عمده تفاوت بین HBV  و HCV در چگونگی انتقال آنها از فردی به فرد دیگر است. احتمال انتقال هپاتیت ث از طریق فعالیت های جنسی محتمل ولی نادر است. هپاتیت ث معمولا تنها زمانی از فردی به فرد دیگر منتقل می شود که خون شخص آلوده در تماس با خون شخص سالم قرار گیرد.

هپاتیت ب در دوران حاملگی

امکان انتقال بیماری از خانم حامله ی دارای هپاتیت ب به فرزندش وجود دارد. در این شرایط خانمها باید پزشک زایمان خود را در جریان بیماری خود قرار دهند. نوزاد باید ۱۲ الی ۲۴ ساعت پس از تولد واکسن هپاتیت ب و ایمونوگلوبولین هپاتیت بی (HBIG) را دریافت کند. این اقدام احتمال بروز بیماری هپاتیت در آنان را به طرز محسوسی پایین می آورد. زدن واکسن هپاتیت ب در حین بارداری بی خطر و ایمن است.

 افراد در خطر مبتلا به هپاتیت ب

افراد با ریسک بالای ابتلا به هپاتیت ب در زیر لیست شده اند:

  • نوزادانی که از مادران مبتلا به HBV متولد شده اند.
  • شرکای جنسی افراد آلوده
  • افرادی که فعالیت های جنسی محافظت نشده دارند و یا دارای چندین شریک جنسی هستند
  • مردانی که با مردان رابطه جنسی دارند
  • مصرف کنندگان تزریقی مواد مخدر
  • افرادی که با یک فرد مبتلا به عفونت مزمن HBV در یک خانه زندگی میکنند
  • کارکنان خدمات بهداشتی درمانی که به واسطه شغل خود در معرض قرارگیری با خون یا دیگر مایعات بدنی فرد مبتلا هستند
  • بیمارانی که همودیالیز دریافت میکنند. (یک نوع درمان کلیه)
  • افرادی که داروهایی مصرف میکنند که باعث تضعیف سیستم ایمنی بدنیشان میشود مثل شیمی درمانی برای افراد سرطانی
  • افراد مبتلا به ایدز
  • هر فردی از یک منطقه با شیوع بالای HBV
  • همه زنان در دوران بارداری

پیشگیری

از طریق روشهای زیر می توان از ابتلا به هپاتیت ب جلوگیری کرد:

  • استفاده از تجهیزات حفاظتی مناسب در هنگام کار در مراکز بهداشتی درمانی و یا حین اورژانس های پزشکی
  • عدم  استفاده از سوزن های قبلا مصرف شده
  • داشتن رفتارهای جنسی سالم و محافظت شده
  • تمیز کردن هر گونه لکه ی خونی یا خون خشک شده با استفاده از دستکش و رقیق کردن یک در ده سفیدکننده و آب (یعنی یک پیمانه سفید کننده خانگی با ۱۰ پیمانه آب)

منبع: مدیکال نیوز تودی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *